Yılbaşı ağacı nedir? Yılbaşı ağacı neden süslenir? Yılbaşı ağacı geleneği
Avrupa kültüründe yeni yıla hazırlanırken çam ağacı süsleme geleneği öne çıkıyor ve bu alışkanlık günümüzde dünyanın pek çok yerine yayılmış durumda.
Noel ağaçları Pagan geleneklerinden gelen bir ritüeldir. Yaprak dökmeyen ağaçları ve çelenkleri ölümsüz yaşamın simgesi olarak kullanmak, eski Mısırlıların, Çinlilerin ve Yahudilerin ortak bir geleneği idi. Avrupalı paganlar arasında yaygın olan ağaca değer verme ya da kutsal sayma, Hristiyanlığı benimsemelerinden sonra, İskandinavyalıların şeytanı korkutup kaçırmak ve Noel zamanında kuşlar için bir ağaç hazırlamak üzere ev ve ambarlarını Noelde ağaçlarla donatma geleneği biçiminde sürdü. Almanya'da da kış ortasına rastlayan tatillerde evin girişine ya da içine bir Yule (ing. Yule-tide) ağacı konuyordu.
Ağaç süsleme geleneği çok eski bir gelenek ve özellikle çam ağacının tercih edilmesinin nedenleri var. Binlerce yıl önce Mısırlılar dan Romalılara kadar uzanan ağaç süsleme geleneğinin altında çeşitli nedenler yatıyor. Mısırlılar kış dönümü gününde yılın en kısa gününü kutlarken evlerine palmiye ağaçları getirirlermiş. Palmiye “Ölüme karşı yaşamın zaferi” bir sembol olarak kullanılmış. Romalılar her yıl Aralık ayında kutladıkları Saturnalia festivalinde her yeri yeşil çam yapraklarıyla süsleyip, bir hafta boyunca eğlenir, yer içer, birbirlerine hediyeler verirlermiş. İskandinavyalılar çam kozalaklarını kutsal sayarlarmış. Eski Kelt rahipleri Druid’ler, çam dallarını evlerinin kapılarına asarak gizemli kış akşamlarının getireceği kötülüklerden korunmak isterlermiş.
GÜNÜMÜZDE NOEL AĞACI
Günümüzdeki Noel ağacının Almanya'nın batısından kaynaklandığı düşünülmektedir. 16. yüzyılda Noel piramidi ve cennet ağacı birleşerek Noel ağacını oluşturdu.
İngiltere'ye 19. yüzyıl başlarında ulaşan Noel ağacı, Kraliçe Victoria'nın eşi Alman Prens Albert'in desteği ile bu yüzyılın ortalarında yaygınlaştı. O dönemde Noel ağaçları, dallarına kurdele ve kâğıt zincirlerle asılmış mum, şekerleme ve keklerle süsleniyordu. Göçmen Almanların Kuzey Amerika'ya 17. yüzyılda götürdükleri Noel ağacı, 19. yüzyılda moda oldu. Gelenek Avusturya, İsviçre, Polonya ve Hollanda'da da yaygındı. Japonya ve Çin'e 19. ve 20. yüzyılda Amerikalı misyonerlerin tanıttığı Noel ağaçları ince işlenmiş kâğıt süslerle donatılmaya başlandı.