“Mardin Tarihinden Sayfalar” kitabı okuyucusunu zaman yolculuğuna çıkarıyor

1950’li yıllarda yerel basının belediye başkanları ve kamu yöneticilerine yönelik sert eleştirilerinden, Mardin’in çarşılarında yankılanan çekiç seslerine; minibüslerin arka camlarını süsleyen şiirsel sözlerden, meslek erbaplarının unutulmaya yüz tutmuş hikâyelerine kadar pek çok ayrıntı, “Mardin Tarihinden Sayfalar” adlı eserde bir araya getirildi.

Eski Mardin Belediye Başkanı Av. Mehmet Beşir Ayanoğlu tarafından kaleme alınan kitap, yaklaşık altı yıllık bir çalışmanın ürünü olarak okurla buluştu. Eser, 1920’li yıllardan günümüze kadar Mardin şehir merkezinde yerel gazetecilik yapan isimleri, matbaaları ve dönemin basın anlayışını arşiv niteliğinde ele alıyor.

Kitapta, 22 Temmuz 1952 tarihli Mücadele Gazetesinde yer alan ve dönemin belediye başkanını sert bir dille eleştiren haberler de dikkat çekiyor. “Belediye Reisi Allah’tan Kork…” ifadeleriyle başlayan eleştiriler, dönemin ekonomik şartları ve halkın yaşadığı geçim sıkıntısını gözler önüne seriyor. Yine köylerde kanunsuz yıkıldığı iddia edilen evlerle ilgili olarak kamu görevlilerine yönelik sert başlıklar, dönemin yerel basınının cesur duruşunu yansıtıyor.

Eser, yalnızca basın tarihine değil; Mardin’in sosyal, kültürel ve ekonomik hafızasına da ışık tutuyor. Demirciler Çarşısı’nda yankılanan çekiç sesleri, kelle paça için yakılan kuzu kelleleri, ustaların ürettiği “konuşan ayakkabılar”, şehrin sokaklarında yaşanan gündelik hayatın ayrıntıları öykü tadında anlatılıyor.

Mardin şehir içi minibüslerinin üzerinde yer alan ve toplumun ruh hâlini yansıtan “Hatasız kul olmaz”, “Kaderimse çekerim”, “Yolcu yolunda gerek” gibi sözler, dönemin toplumsal hafızasının simgeleri olarak kitapta yer buluyor.

Kitapta ayrıca; otobüsçüler, kamyoncular, lokantacılar, berberler, demirciler, marangozlar, fotoğrafçılar, ayakkabıcılar, hamallar, pastaneciler, kahveciler, minibüsçüler, muhtarlar, imamlar, avukatlar, gazeteciler ve müzisyenler başta olmak üzere 26’ya yakın meslek grubu, isim isim anılarak kayıt altına alınıyor. Her meslek grubunun çalışma şartları ve öyküleri, esere güçlü bir arşiv değeri kazandırıyor.

Eserde ayrıca Süryani cemaatinin Mardin’deki tarihsel yeri, ibadet ritüelleri, kiliseleri ve dönemlere göre görev yapan papaz, rahip ve metropolitler de ayrıntılı şekilde ele alınıyor. Bu yönüyle kitap, kentin çok kültürlü yapısını da belgeleyen önemli bir kaynak niteliği taşıyor.

“Mardin’de İz Bırakanlar” bölümünde ise merhum Dr. Vahap Dizdaroğlu, eski Belediye Başkanı Aydın Saraçoğlu ve dönemin Valisi Temel Koçaklar gibi isimlerin hizmetleri ve yaşanmışlıkları, adeta bir fotoğraf karesi gibi okuyucuya aktarılıyor.

Yerel gazeteler ve matbaalar bölümünde Mardin basınına geniş yer veren kitapta, Mardin Life ekibinin de anılması dolayısıyla, eserin müellifi Av. Mehmet Beşir Ayanoğlu’na teşekkür edildi.

“Mardin Tarihinden Sayfalar”, Kitapyurdu internet sitesinde satışa sunulmuş olup, kentin hafızasını gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlayan önemli bir başvuru kaynağı olarak öne çıkıyor.